Obezite, modern çağın en ciddi sağlık sorunlarından biridir. Vücutta aşırı yağ birikimi ile karakterize bu metabolik hastalık, Türkiye’de yetişkinlerin üçte birini ve çocukların %15’ini etkiler. Dünya Sağlık Örgütü kriterlerine göre, 30kg/m²’nin üzerindeki Beden Kitle İndeksi (BKİ) obezite tanısı için belirleyicidir. Özellikle karın bölgesindeki iç organ yağlanması, tip 2 diyabet, hipertansiyon ve kardiyovasküler hastalık riskini önemli ölçüde artırır.
1-Vücut Kompozisyonundaki Değişimler
Obezite, BKİ değerlerine göre üç kategoriye ayrılır: Evre I (30-34,9 kg/m²), Evre II (35-39,9 kg/m²) ve Evre III veya morbid obezite (BKİ ≥40 kg/m²). Erkeklerde 102 cm, kadınlarda 88 cm’nin üzerindeki bel çevresi metabolik risk göstergesidir. Vücut yağ oranının ve kas kitle indeksinin normale göre sapması, sarkopenik obezite riskini artırır.
2-Kardiyorespiratuvar Belirtiler
Obezitede solunum ve dolaşım problemleri yaşam kalitesini ciddi şekilde etkiler. Hastalar kısa mesafe yürüyüşlerde bile nefes darlığı ve yorgunluk yaşar. Uyku apne sendromu, sık solunum durması ve horlama ile kendini gösterir. Dinlenme kalp hızı ve kan basıncı genellikle yüksektir ve hastaların önemli bir kısmında kalp hipertrofisi gelişir.
3-Muskuloskeletal Sorunlar
Aşırı kilo, eklemler üzerinde yıpratıcı etki yaratır. Hastaların çoğunda diz eklemlerinde osteoartrit, bel bölgesinde disk sorunları ve ayaklarda plantar fasiit görülür. Her 5 kilogramlık artış, diz eklemine önemli ek yük bindirir. Deri sorunları da sıktır; bakteriyel ve mantar enfeksiyonları, hiperpigmentasyon ve akantozis nigrikans sık rastlanan bulgulardır.
4-Metabolik Değişiklikler
Obezitede kan şekeri, insülin direnci ve lipid profili bozulur. Hastaların önemli bir kısmı pre-diyabetik veya diyabetiktir. Kolesterol ve trigliserit seviyeleri genellikle yüksektir. Alkolsüz yağlı karaciğer hastalığı sık görülür ve karaciğer enzimlerinde yükselmeye neden olur.